„Don Kichot” (Don Quijote de la Mancha) po hiszpańsku: poziom, słówka i jak czytać w oryginale

O czym jest książka

Alonso Quijano, wiejski szlachcic z La Manchy, czyta tyle romansów rycerskich, że traci rozum. Staje się rycerzem Don Kichotem, rusza na chudym koniu Rosynancie naprawiać krzywdy świata i wybiera na swoją damę wieśniaczkę, Dulcyneę z Toboso. Prosty chłop Sancho Pansa jedzie za nim jako giermek na siwym osiołku, bo Don Kichot obiecał mu wyspę do rządzenia.

Ich przygody są słynne: wiatraki, które bierze za olbrzymów, karczmy, które bierze za zamki, stada owiec, które bierze za armie. W drugiej części ludzie przeczytali już pierwszą i robią im psikusy, a Sancho w końcu dostaje swoją „wyspę”.

Tematy

• Fantazja i rzeczywistość. Don Kichot widzi świat tak, jak opisują go jego książki, a świat raz po raz mu się odgryza.
• Przyjaźń. Rozmowy rycerza idealisty z praktycznym giermkiem to serce książki.
• Książka o książkach. Cervantes parodiuje romanse rycerskie i bawi się myślą o historii czytanej i przepisywanej.
• Humor i smutek. To jedna z najzabawniejszych klasyk, a jej zakończenie zaskakująco wzrusza.

Czy trudno czytać „Don Kichot” po hiszpańsku?

Zmierzyliśmy, jaką część książki pokrywają najczęstsze słowa hiszpańskie (bez imion postaci). Jeśli znasz 2000 najczęstszych słów, rozpoznasz około 84,7% słów w książce, czyli zostaje mniej więcej 15 nieznanych słów na każde sto. Przy 5000 słów to około 10 na sto, a przy 10 000 słów około 8.

Do wygodnego czytania bez pomocy badacze przyjmują około 98% znanych słów (więcej w poradniku). Pod względem samego słownictwa to książka na poziomie C1–C2; z tłumaczeniem nieznanych słów po dotknięciu da się ją czytać już od B2–C1. Czyta się ją nieco trudniej niż „Opowiadania o miłości” i nieco łatwiej niż „Żywot Łazika z Tormesu”.

Co jest trudne: XVII-wieczna hiszpańszczyzna z dawnymi formami (desta zamiast „de esta”, mesmo zamiast mismo, vuestra merced w znaczeniu „pan”), zaimki doklejone do czasowników (díjole), słownictwo rycerskie (adarga, yelmo, escudero) i bardzo długie zdania, średnio około 40 słów. Sancho w dodatku mówi całymi seriami przysłów. Co pomaga: każdy rozdział to mała przygoda, której tytuł zdradza, co się stanie, dialogi są żywe, a wiele scen już znamy.

Nasza ocena: B2–C1 z tłumaczeniem po dotknięciu (C1–C2 pod względem słownictwa). Nie na pierwszą książkę po hiszpańsku, ale realny cel, jeśli czytać rozdział po rozdziale.

Słówka, które warto znać przed lekturą

Te słowa często pojawiają się w książce, ale we współczesnym codziennym hiszpańskim są dużo rzadsze. Nauczenie się ich wcześniej sprawia, że pierwsze rozdziały idą wyraźnie łatwiej.

Jak czytać w oryginale

1. Czytaj tytuły rozdziałów. Cervantes streszcza każdy rozdział w tytule; przeczytany najpierw, bardzo ułatwia długie zdania.
2. Naucz się dawnych form raz. Desta, deste, dello = de esta, de este, de ello; mesmo = mismo; agora = ahora. Wracają na każdej stronie.
3. Zacznij od rozdziałów 1–8. Doprowadzają do wiatraków i dają pełny pierwszy obraz.
4. Planuj miesiące. Przy dwóch rozdziałach dziennie cała książka zajmie około dwóch miesięcy.

Pierwsze zdanie

En un lugar de la Mancha, de cuyo nombre no quiero acordarme, no ha mucho tiempo que vivía un hidalgo de los de lanza en astillero, adarga antigua, rocín flaco y galgo corredor.

Miguel de Cervantes, Don Quijote de la Mancha

lugarwieś, miejscowość

rzeczownik

Dotknij podświetlonego słowa

„W pewnej wiosce w La Manchy, której nazwy nie chcę pamiętać, żył niedawno szlachcic z tych, co to mają kopię w stojaku, starą tarczę, chudą szkapę i charta do gonitwy”. Jedno z najsłynniejszych pierwszych zdań w dowolnym języku. Zwróć uwagę na dawną konstrukcję no ha mucho tiempo („niedawno”, dziś no hace mucho) i na wyliczankę, która już kpi z tego biednego „rycerza”.

Najczęstsze pytania